LÀM THẾ NÀO ĐỂ KHẮC PHỤC NHỮNG HẠN CHẾ CỦA HOẠT ĐỘNG TỔ- NHÓM TRONG CÁC TIẾT DẠY Ở TRƯỜNG THCS ?


I. ĐẶT VẤN ĐỀ.
- Bạn là một giáo viên rất yêu nghề?
- Bạn là một giáo viên có nhiều kinh nghiệm?
- Bạn là người thường xuyên sử dụng thủ pháp tổ- nhóm trong các tiết lên lớp?
- Bạn là người hiểu rõ những ưu điểm của hoạt động tổ nhóm?
- Bạn cũng hiểu rõ những hạn chế của hoạt động này?
- Vậy bạn đã có những biện pháp gì để phát huy những ưu điểm và khắc phục những hạn chế củahoạt động này?
Đó là một vấn đề mà chắc hẳn nhiều giáo viên THCS đã và đang trăn trở, và tôi cũng là một rong số đó. Với kinh nghiệm và thời gian có hạn, tôi muốn trao đổi với các bạn đồng nghiệp một số sáng kiến nhỏ nhằm khắc phục những hạn chế của hoạt động tổ-nhóm - hoạt động được xem là không thể thiếu trong hoạt động dạy học hiện nay.
II. THỰC TRẠNG VIỆC TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG TỔ NHÓM TRONG CÁC GIỜ DẠY TẠI TRƯỜNG THCS.
- Là một giáo viên mỗi chúng ta phải không ngừng học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề. Trong đó việc dự giờ là một trong nững hoạt động học tập rất bổ ích và tích cực trong hoạt động sư phạm của người giáo viên. Khi đi dự giờ chắc hẳn các bạn và tôi không chỉ dự giờ những tiết dạy thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình mà còn dự những tiết dạy thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn khác không ngoài mục đích học hỏi và rút kinh nghiệm. Bản thân tôi đã rút ra rằng đa số các giáo viên rất tích cực khai thác những hoạt động tổ nhóm khi lên lớp và nó cũng đã phát huy được nhiều mặt tích cực như:
+ Gúp lớp học có không khí sôi nổi.
+ Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh.
+ Tập hợp được nhiều ý kiến làm cho những phương án trả lời thêm phong phú.
+ Tạo cơ hội để những học sinh khá giỏi giúp đỡ những học sinh yếu.
- Tuy nhiên chúng ta không thể phủ nhận rằng hoạt động này vẫn có nhiều nhược điểm đặc biệt là đối với những tiết học tại những trường ở vùng sâu, vùng xa, những trường lớp đông học sinh mà trang thiết bị dạy học lại hạn chế. Sau đây tôi xin mạnh dạn nêu ra những hạn chế của phương pháp này đối với một số bộ môn ở trường THCS:
1. Môn tiếng Anh:
Đối với bộ môn này thì hoạt động tổ nhóm là hoạt động không thể thiếu trong hầu hết những giờ học từ khối 6 đến 9. Tuy nhiên hoạt động tổ nhóm trong các giờ học tiếng Anh đã bộc lộ hững hạn chế sau:
+ Thường xuyên gây ồn cho những lớp bên cạnh.
+ Giáo viên khó kiểm soát, bảo quát lớp.
+ Giáo viên khó kiểm soát việc phát âm cũng như phương hướng trả lời của học sinh.
+ Nhiều học sinh lười biếng học yếu có cơ hội dựa dẫm vào những học sinh khác nên không hoạt động, không suy nghĩ hoặc chỉ giả bộ cho qua chuyện.
2. Môn Lịch sử:
Đối với bộ môn này hoạt động tổ nhóm cũng được triển khai với tần suất khá thường xuyên. Các hoạt động tổ nhóm này thường là thảo luận để trả lời câu hỏi, những hạn chế khi triển khi hoạt động tổ nhóm ở bộ môn này là:
+ Nhiều học sinh lười biếng hoặc yếu không có ý kiến thảo luận hoặc chỉ tham gia qua loa cho xong chuyện.
+ Các thành viên trong tổ-nhóm thường giao cả trách nhiệm cho tổ- nhóm trưởng hoặc thư ký.
+ Khi đại diện các nhóm trả lời thường thì đó chủ yếu là ý kiến của chính người trình bày.
+ Các tổ-nhóm thường không có đủ thời gian để tập hợp ý kiến của tất cả các thành viên.
3. Môn Vật lý:
Đối với bộ môn này hoạt động tổ- nhóm được triển khai trong cả giờ lý thuyết và nhiều hơn trong các giờ thực hành. Khi dự giờ môn vật lý tôi thấy việc tổ chức hoạt động tổ- nhóm gặp nhiều khó khăn như: Thiết bị, đồ dùng thí nghiệm thì hạn chế, học sinh đông, thời gian thí nghiệm ngắn. Mỗi nhóm ít nhất cũng gần 10 em và đa số kết quả hoặc câu trả lời cho hoạt động làm thí nghiệm đều chủ yếu đến từ những học sinh khá giỏi, còn những học sinh trung bình hoặc yếu không tự tin hoặc là ngồi chờ người khác trả lời.
4. Môn Địa lý:
Hoạt động tổ- nhóm ở bộ môn này thường chủ yếu là trả lời câu hỏi hoặc phân tích bản đồ. Việc kết quả trả lời của cả nhóm chủ yếu là ý kiến của một vài học sinh khá giỏi cũng xảy ra thường xuyên. Việc đứng lên